Doğal dil
Elma isteyene armut vermeyen bir sistem
Türkçe soru sorun. Cevaptan önce şunu söyleriz: bu soru cevaplanabilir mi? Cevaplanamıyorsa tahmin yürütmeyiz — çünkü yanlış rapor, cevapsızlıktan kötüdür.
Nasıl çalışıyor
Soru SQL'e çevrilmiyor. Sorguyla eşleştiriliyor.
Aradaki fark, ürünün tamamını belirliyor.
Çalışma anında SQL üretmek
Model soruyu okur, bir sorgu yazar, çalıştırır. Sorgu defterin kurallarını bilmez: yıl sonu fişini atlar, tutarı metin olarak sıralar, iki ayrı veritabanını görmez.
Sonuç: kendinden emin bir cümleyle yanlış rakam. Hata mesajı yok, uyarı yok.
Sorgu havuzuyla eşleştirmek
Sorgular önceden yazılır, gerçek veride doğrulanır, imzalanır. Doğal dilin işi yeni sorgu yazmak değil — hangi sorguların bu soruyu karşıladığını bulmak.
Sonuç: ya doğru rapor, ya da "bunu cevaplayamam". Üçüncü seçenek yok.
Üç davranış
Sistemin verebileceği üç cevap var
Karşılanıyor
Hangi sorguların çalışacağını gösterir. Rapor tek bir sorgudan da gelebilir, birkaçının birleşiminden de — kompozit raporlar zaten böyle kuruluyor.
Fazlası da var
Sorduğunuzun yanına ilgili raporları ekler ve neden eklediğini yazar. Gerekçesiz eklenen veri, veri değil gürültüdür.
Karşılanmıyor
Neyin eksik olduğunu söyler ve bunun yerine ne verebileceğini önerir. Yakın bir raporu doğru cevapmış gibi sunmaz.
Üçüncüsü en zor olanı ve en çok işe yarayanı. Bir sistemin "bilmiyorum" diyebilmesi, bildiği şeylere güvenilmesini sağlar.
Perde arkası
Bulunamayan rapor, olmayan rapordur
Eşleştirmenin işe yaraması için her raporun ne hakkında olduğunu bilmesi gerekiyor.
Her sertifikalı sorgu, insanların o konuyu sorarken gerçekten kullandığı kelimeleri taşıyor. "Vadesi geçmiş", "gecikmiş", "kim borçlu", "tahsil edemediğim" — hepsi aynı rapora çıkıyor.
Kelime dağarcığı ince kalırsa eşleştirme algoritması ne kadar iyi olursa olsun yanlış rapora gider. Bu katmanın asıl işi burada.
Bu rapora götüren kelimeler
Birlikte önerilenler
F8 Nakit döngüsü
C1 Cari karnesi
"Ne kadar" sorusunun ardından neredeyse her zaman "ne sürede tahsil ediyoruz" geliyor. Bu yüzden ikisi birlikte öneriliyor.
Sorular
Bunu duyunca akla gelenler
Doğal dille sorduğum soru yanlış cevaplanabilir mi?
Sistem çalışma anında SQL üretmez. Sorunuzu önceden yazılmış ve doğrulanmış sertifikalı sorgularla eşleştirir. Eşleşme bulamazsa bunu söyler; yakın bir rapor gösterip doğruymuş gibi sunmaz.
Sorum karşılanamıyorsa ne oluyor?
Sistem neyin eksik olduğunu yazar ve bunun yerine ne verebileceğini söyler. Örneğin reklam dönüşümü sorulduğunda kampanya verisinin ERP'de bulunmadığını belirtir, pazarlama giderini kalem kalem verebileceğini ekler.
Sorduğumdan fazlasını neden getiriyor?
Bir soru genellikle tek başına anlamlı olmaz. Vadesi geçmiş alacağı soran biri tahsilat süresini de merak eder. Sistem ilgili raporları ekler ve neden eklediğini yazar; sessizce fazladan veri yığmaz.
Yapay zekâya verim gidiyor mu?
Hayır. Eşleştirme sertifikalı sorgu kataloğunun etiketleri üzerinde yapılır. Müşteri verisi, tablo içeriği ya da rakamlar dışarı çıkmaz.
Kendi sorumu ekletebilir miyim?
Evet. Kataloğa yeni bir sertifikalı sorgu eklenir: yazılır, sizin verinizde doğrulanır, imzalanır. Bundan sonra o soru da doğal dille sorulabilir hâle gelir. Teşhis çalışması tam olarak bunun listesini çıkarmak içindir.
Cevabını bugün alamadığınız soruyu bize yazın
Karşılanıp karşılanamayacağını, karşılanamıyorsa neyin eksik olduğunu yazılı olarak veriyoruz. Kurulum gerekmiyor.